نقد و بررسی کتاب “مشارکت در جنگ: پیمان نانوشته میان اخترشناسان و ارتش”

“مشارکت در جنگ"، تلنگری ناخوشایند برای عده ای از افراد

مشارکت در جنگ

در تاریخ 6 آگوست سال 1945، زمانی که نیرو هوایی آمریکا بمب اتمی “پسر کوچک" را بر فراز هیروشیما رها کرد، دیگر هیچ شکی باقی نماند که علم، یک جنبه سیاه و تاریک هم دارد.

3 روز بعد از آن با انفجار بمب پلوتونیومی “مرد چاق" در ناگاساکی، کشور ژاپن تسلیم شد.

چند هفته قبل از این اتفاقات، دانشمندان و افراد نظامی اولین بمب اتم را در پایگاه Los Alamos  منفجر کردند. همه افرادی که در آنجا حاضر بودند می دانستند که دیگر جهان مثل قبل نخواهد بود. سال ها بعد رابرت اپنهایمر، سرپرست پروژه منهتن، زمانی که از آن دوران یاد می کرد جمله خودش را نقل کرد : “اکنون من مرگ شدم، نابود کننده جهان".

نیل دگراس تایسون اخترفیزیکدان، سرپرست آسمان نمای هیدن نیویورک و مشوق ترویج علم در عموم مردم می ­باشد. او در کتاب “مشارکت در جنگ" به همراه آواس لنگ، با تکیه بر تاریخ، علم و تاثیری که آن بر سلطه جهانی آمریکا داشته است،گزارش قدرتمندی از این اتحاد مرگبار بین دانشمندان و ارتش را می دهد.

تاریخچه آن از یونان باستان گرفته تا وقایع امروز به طور دقیقی بررسی شده است. یادداشت ها و رفرنس های فراوانی در کتاب وجود دارد. جنبه علمی آن با بیان شیوا و هیجان انگیز تایسون توضیح داده شده است. همچنین کتاب شامل توضیحاتی در مورد نجوم باستانی، ستاره شناسی، مسیریابی، توسعه تلسکوپ و ابزارهایی که داشنمندان برای جستجوی تمام امواج نوری از رادیویی تا اشعه گاما استفاده کرده اند می­ باشد. تایسون با درنظر گرفتن علایق مشترک و درهم تنیده علم و ارتش، تاریخ کاوش فضایی و جنگ سرد را بازگو می کند.

پیام کتاب یک تلنگر بیدار کننده ای برای همه، حتی برای افراد صلح طلب می باشد. جنگ باعث می شود جهان در جریان باشد. زمانی که دولت قرارداد های منفعت آمیزی با صنایع خصوصی ارتش می بندد در اقتصاد تاثیر می گذارد و زمانی که سازمان های دولتی بودجه تحقیقاتی به دانشگاه ها می دهند باعث افزایش تحقیقات علمی می شوند. به دنبال آن در قسمت های زیادی شغل ایجاد می شود، افرادی تربیت می شوند و درنتیجه تعداد زیادی تکنیسن، مهندس و دانشجوی دکتری بوجود می آیند. انتقال دانش دوطرفه است : از آزمایشگاه های دانشگاه به ارتش و بالعکس. همه از این مشارکت ناگفته سود می برند. دلیل عمده سلطه علمی آمریکا، موفقیت پروژه منهتن می ­باشد که در نتیجه آن بمب اتمی ساخته شد.

جدل بزرگی که به دنبال آن ایجاد شد جنگ سرد و مسابقه برای فتح فضا بود. لوییس مامفورد، تاریخدان برجسته، نوشته است : “فرود بر روی ماه…. یک عمل نمادین جنگ می باشد و شعاری که فضانوردان می­ دهند و ادعا دارند کار آنها برای منفعت بشر است مثل همان شعار نیروی هوایی – حرفه ما صلح آمیز است – منافقانه است"

هیچ علمی حتی قدیمی ترین علم از این بابت مصون نیست. همه ما به نوعی دستانمان آلوده است. با وجود اینکه عمده دانشمندان فقط در مورد جهان کنجکاو هستند عده کمی با اختیار خود به ارتش و صنایع دفاعی پیوسته اند. با این حال نتیجه نهایی همان است. بدون توجه به انتخاب یا تردیدهای شخصی، هرکسی که سلطه تکنولوژی را به دست بگیرد بازی جنگ را می برد، به همین سادگی! بنابراین اگر می خواهید در اوج بازی تکنولوژی و آخرین تحقیقات قرار بگیرید بهتر است در کشوری کار کنید که ارتش و دانشمندان به طور عمیقی با یکدیگر متحد هستند.

تاریخ جهان را می توان با برپایی و سقوط امپراتوری های پی در پی بیان کرد. علت ایجاد امپراتوری ها همیشه شبیه یکدیگر هستند : قدرت نظامی. ترکیبی از استراتژی و تکنولوژی برنده را تعیین می کند. من متعجب شدم که هیچ اشاره ای به کتاب Guns, Germs, and Steel" نشده است زیرا که در آن به داستان مشابهی اشاره می شود، اینکه غربی ها به واسطه برتری تکنولوژی خود بر جهان مسلط شدند.

همچنین من عقیده دارم مرز بین شاخه های مختلف فیزیک از آنچه که تایسون و لنگ به آن اشاره کرده اند باریک تر است. عصر طلایی کیهان شناسی و اخترفیزیک نتیجه تلاش مشترک شاخه های مختلف فیزیک می­ باشد که شامل ماهواره های فضایی و آشکارکننده های زیرزمینی ذرات می­ شود. همه ما با هم دیگر می خواهیم جهان را بفهمیم و سوالات کلیدی در حوزه های مختلف، بیشتر از هر موقع دیگری به هم نزدیک شده است. ترکیب تشکیل دهنده جهان چیست؟ راز پشت پرده سیاه چاله ها چیست؟ چه نوع حیاتی را می توانیم در سیارات دیگر پیدا کنیم؟

تایسون و لنگ به طور واضحی نشان می ­دهند که سلطه آمریکا در هر دو حوزه قدرت علمی و کاوش فضایی در حال کم رنگ شدن است. با وجود سرمایه گذاری فراوان آمریکا در صنایع نظامی، دیگر نمی توان ادعا کرد که هنوز هم آمریکا بر تکنولوژی فضایی تسلط دارد. روسیه و از آن مهم تر چین و هند به سرعت در حال پیشرفت می­ باشند و جهت بازی به سرعت در حال تغیر است…

نویسنده : مارسلو گلیسر، استاد فلسفه طبیعی اپلتون و استاد فیزیک و نجوم کالج دارتموث. کتاب آخر او The Simple Beauty of the Unexpected" نام دارد.

منبع : لینک

نقد و بررسی کتاب "حیات 3"

سپتامبر 30, 2018

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *